Batık Maliyet Yanılgısı Nedir? Batık Maliyet Yanılgısı (Sunk Cost Fallacy) veya Concorde Yanılgısı (Concorde Fallacy): para, çaba veya zaman harcadığımız bir şeye bize maliyeti, faydasından yüksek olsa bile irrasyonel şekilde devam etme eğilimimizdir. Basitçe, zaten yeterince “battığımız” için yaptığımız şeye devam etmek zorunda olduğumuzu düşünme şeklinde düştüğümüz zihinsel bir tuzak. Rasyonel bir insanın önündeki seçenekler …
Echo (Yankı): Yunan mitolojisinde güzeller güzeli bir su perisidir. Echo'nun tek kusuru sürekli konuşması ve kendinden başkasını dinlememesidir. Bu huyundan ötürü Zeus'un eşi Hera tarafından ormanda dolaşmak ve başkalarının cümlesinin son sözünü tekrarlamakla cezalandırılmıştır. Narcissus ( Narsisizm ve Nergis) bir gün ormanda dolaşırken, Echo ile karşılaşır. Echo bu güçlü ve yakışıklı delikanlıya aşık olur. Narcissus Echo …
Ben Nesli İktisat teorilerinde “homo economicus” aksiyomu zamanlararası bireylerin ve toplumun tercihlerini statik olarak ele alıp değişimleri çoğunlukla göz ardı etse de hem birey hem de onun oluşturduğu toplum sürekli bir değişim içerisindedir. Bu konuda en büyük tartışmalar ve araştırmalar genellikle kuşakların farklı tercihlere sahip olduğunu ortaya koymak için kullanılan kuşak kavramlarında ortaya çıkmaktadır. Örneğin …
“The life of bees is similar to people as a whole. They act modestly like people. Whatever is done in the cities is also made in the hive. There is a gown carrying a sword. Machines and workers who are not even us And even ships, armies, castles Science, shopping, craft This hive has it …
Statüko Önyargısı ya da Statüko Yanlılığı Statüko Önyargısı (Status Quo Bias): bir konuda mevcut duruma devam etme, hiçbir şey yapmayarak daha önceki kararımızı sürdürme, değişime direnme eğilimimizi ifade eden bilişsel yanılgıdır. Alternatif seçenekler daha iyi olsa, kararın hayatımızda önemi büyük olsa da insanlar mevcut kararlarına bağlı kalma eğilimindedir. Statüko yanlılığı değişimin getirebileceği riskleri azaltırken, değişimin …
“İktisat sosyal bilimlerin kraliçesidir.” İktisat denilince sokaktaki sıradan birinin aklına genellikle tutumlu olmak deyimi gelir. İktisatlı insan, parasını doğru zamanda doğru yere doğru miktarda harcayan insanı niteler. Bu büyük ölçüde doğru bir yaklaşımdır. Ama iktisat, sadece paramızı doğru zamanda doğru yere harcamak mı demektir? İktisat bölümü okuyacaksanız veya okuyorsanız cevap hayır. İktisat bundan daha kapsamlı bir bakış …
Davranışsal kamu politikası, davranışsal ekonomi, davranış bilimleri, psikoloji ve nörobilimlere ait görüşleri kullanarak irrasyonel davranan, çeşitli ön yargı ve yanlılıklara sahip vatandaşların refahını artırmak için geliştirilen politikaları tanımlar.
Sosyal Bilim Deneylerinde Online Katılımcı Sosyal bilimlerde yapılan çalışma sayısı arttıkça; bilim insanlarının daha fazla çalışma gerçekleştirebilmesi için gerekli hizmetlerin de sayısı artıyor. Özellikle deneysel çalışmalar yürütmek isteyen bilim insanları için deneylerini yapabilecekleri birkaç hizmeti sizler için derledim. Bu listedekiler sadece online ortamda anket dolduranların haricinde deneysel tasarımlar yapıp katılımcalara ödemeler yaptığınız ortamlar. Bunun yanı …
Rasyonel İrrasyonelliğin Tanımı Rasyonel irrasyonellik (Rational irrationality), seçmenin epistemik olarak mantıksız davranışının araçsal olarak rasyonel olabileceğini tanımlamaktadır. ABD’li iktisatçı Bryan Caplan; seçmenin bazı kuvvetli inanışlarını besleyen siyasi partiye, kendi cebine zarar verse de oy verebileceğini öne sürmektedir. Oy verenlerin geleneksel rasyonel seçim teorisine göre oy vermemesi de aslında rasyoneldir. Örneğin, A Partisi bütçe açığını kapamak için düşük …
Aşırı Güven Önyargısı ya da Aşırı Güven Yanlılığı Aşırı güven önyargısı ya da aşırı güven yanlılığı (Overconfidence Bias): olaylar ve durumlar üzerindeki kontrol gücümüzü, kabiliyetimizi ya da bilgimizi olduğundan daha fazla sanma eğilimimizi ifade eden zihinsel bir tuzaktır. Kendimize itiraf etmek zor olsa da bazı durumlarda kendimizi olduğumuzdan daha iyi, daha bilgili veya daha yetenekli …
Emek Piyasasında Irkçılık Sorunu İstihdam Piyasasında yoğun tartışmaların yapıldığı ve gittikçe daha fazla araştırmaya konu olan başlıklardan biri de ırk, din, dil ve cinsiyet farklarına dayanan ayrımcılıktır. Bu çalışmada araştırmacılar, ABD’de siyahi ve beyaz insanlar arasında iş gücü piyasasında ayrımcılığın boyutunu ve belirleyicilerini araştırmışlar. Neden Amerika’da her beyaz insanın kazandığı bir dolara karşılık, siyahi bir …
Davranışsal Kamu Politikası Davranışsal kamu politikası, davranışsal ekonomi, davranış bilimleri, psikoloji ve nörobilimlere ait görüşleri kullanarak irrasyonel davranan, çeşitli ön yargı ve yanlılıklara sahip vatandaşların refahını artırmak için geliştirilen politikaları tanımlar. Davranışsal kamu politikası uygulayıcıları ufak manipülasyonlar, dürtmeler (nudges) sayesinde toplumun toplam refahını nasıl artırırız sorusuna yanıt ararlar. Son kırk yıl içinde insan davranışları üzerine …