Ön Hazırlama Etkisi Priming Nedir

Ön Hazırlama Etkisi (Priming Effect) Nedir?

Ön Hazırlama Etkisi Nedir? İngilizce “Priming” kelimesi Türkçe’ye “çağrışım, ön hazırlama” olarak çevrilmiş. Priming effect ise yine Türkçe’ye “Ön Hazırlama Etkisi” olarak kazandırılmış bir kavram. Davranış bilimi ile ilişkili Kavram, bir uyarana maruz kalan beyinlerimizin bilinçsiz bir şekilde bağlantılar kurması; sonrasındaki hareketimizin-davranışımızın-tercihimizin de bundan etkilenmesini ifade ediyor. Ön hazırlama etkisi, literatürde ilk defa 1970 yılında …

Devamını Oku

Psikolojiye Giriş – Ders 1

Konunun veriliş şekli önemlidir. Çünkü beynimizin çalışma prensibi bağlamdan(context) bağımsız değildir. Bununla ilgili deneyler mevcut. İnsanlar hesaplanabilir olaylarda soru sorulduğunda hesaplamak yerine günlük hayatlarındaki durumları kullanarak cevap verir (yanlış olma ihtimali yüksek) İnsanlara 30 kişilik bir grupta aynı gün doğmuş olabilme ihtimalleri sorulmuş. İnsanların çoğu bu ihtimalin yüzde 10 olduğunu söylemiş. Buna rağmen doğru cevap …

Devamını Oku

Bir garip demokrasi sınavı

Türkiye’nin siyasi arenada demokrasi ile tanışmasının üzerinden 100 yıla yakın bir süre geçmek üzere. Bu süre içerisinde birçok badire atlatan Türkiye’deki demokrasi serüveni için sınavlardan biri 16 Nisan 2017 tarihinde halk referandumu ile oylanacak. Herkesin ağzında da bir demokrasi lafı olmasına rağmen yaşanan olaylar ve gelişmeler yüzünden ortam sıkıntılı. Referandum süreci ise, yavaş yavaş siyasi …

Devamını Oku

Zor Problem: Bilinç – Saffet Murat Tura

Saffet Murat Tura ile “Evrensel Özne, Dilsel Cemaat” adlı makalesi ile tanıştım. Çalışmayı okurken disiplinler arası bir beyin fırtınası içerisinde buldum kendimi. Sayın Tura, en son yayınladığı “Zor problem” kitabı ile nörobilim ve varlık felsefesi arasında bir ilişki kuruyor. Kendi alanı içinde “bilinç” kavramını masaya yatırmış. Kitap, bilincin kendini algılayabilen yapısı üzerinde durarak “beynimizin içinde …

Devamını Oku

İktisat-İşletme Bölümlerinde Deney Yapmayı Neden Öğretmeli?

Deneysel Devrim “Akademik araştırma için ezoterik bir araç olarak tarihsel rolünden çarpıcı bir şekilde ayrılan randomize kontrollü deneme, artık ana akım haline geldi.” Michael Luca and Max H. Bazerman Bilimsel yönteme uymak ve deney yapmak geleneksel olarak bilim insanlarının alanı olmuştur. Fakat günümüzde farklı endüstrilerdeki yöneticiler de daha fazla bilgiye dayanarak karar alabilmek için  deneycilik …

Devamını Oku

Regresyon

Regresyon (Ortalamaya Gerileme) Nedir?

Bu yazıda ne var? Regreyon kelimesinin ve yönteminin tarihini anlatıyor. Regresyon (Ortalamaya Gerileme) Regresyon (İngilizce: Regression)  Türkçe’ye Bağlanım olarak çevrilmiş olsa da ekonometri/istatistik kitaplarında halen kelimenin Türkçe okunuşu olan regresyon kullanılıyor. TDK’ya göre Regression kelimesi Fransızca kökenli olup; “iki veya daha çok değişken arasında doğrusal bir ilişki olup olmadığının bulunması ve doğrusal ilişkinin bir doğrusal …

Devamını Oku

Standart Sapma ve Varyans Nedir?

Standart Sapma ve Varyans Sınıfımızda 30 öğrencinin girdiği ve 30 sorudan oluşan bir sınav yapılmış olsun. Öğrencilerin sınav sonucunda yaptıkları doğru soru sayıları aşağıda görebileceğiniz üzere birbirinden farklı. Sınavda 3 doğru yapan da var 30 doğru yapan da var. Sınıfın (doğru cevap) ortalamasına bakıyoruz 16.87 olmuş. (ortalama = tüm öğrencilerin doğru sayısının toplamı bölü öğrenci …

Devamını Oku

Psikolojiye Giriş – Ders 3

Beyincik, toplam nöronların yüzde 50’sini barındırmaktadır. Büyük olmamasının sebebi sıkıştırılmış olmasıdır. Basal Ganglia (Bazal ganglion, beynin orta kısmında bulunan prefrontal korteks ve alt motor ve duyu bölgeleri arasındaki iletişim ve yönetimi sağlayan yapıların genel adıdır): Hareket ile ilişkilidir. Huntington hastalığı tarafından etkilenir. Beynin ödüllendirme sistemini kontrol etmektedir. Limbic System: Duygular ve hafıza ile ilgili kısımdır. …

Devamını Oku

Emily ve Greg, Lakisha ve Jamal’dan daha mı istihdam edilebilir?

Emek Piyasasında Irkçılık Sorunu İstihdam Piyasasında yoğun tartışmaların yapıldığı ve gittikçe daha fazla araştırmaya konu olan başlıklardan biri de ırk, din, dil ve cinsiyet farklarına dayanan ayrımcılıktır. Bu çalışmada araştırmacılar, ABD’de siyahi ve beyaz insanlar arasında iş gücü piyasasında ayrımcılığın boyutunu ve belirleyicilerini araştırmışlar. Neden Amerika’da her beyaz insanın kazandığı bir dolara karşılık, siyahi bir …

Devamını Oku

Piyasa Bağlamında Kadın Kimliği ve Kadın Haklarının Gelişimi

Meta: bir bedel biçilerek pazara çıkartılan, pazarlanan, pazarlık konusu edilen. Mal. (wikipedia) İlkel avcı-toplayıcı toplumlarda iş bölümü kadına toplum içerisinde büyük sorumluluk yüklemekteydi. Daha önce erkeğin avlanmaya gittiğinde kadının çocukların korunmasında aldığı görev ve doğurganlık (yaratma süreci) onu kutsal hale getirmişti. Tarım devrimi ile beraber yerleşik düzene geçilmiştir. Tarım devrimi ile beraber artık kadının çocukları …

Devamını Oku

Dürtme (Nudge ) Kullanarak Geciken Vergileri Tahsil Etmek

Davranışsal kamu politikası, davranışsal ekonomi, davranış bilimleri, psikoloji ve nörobilimlere ait görüşleri kullanarak irrasyonel davranan, çeşitli ön yargı ve yanlılıklara sahip vatandaşların refahını artırmak için geliştirilen politikaları tanımlar.

Karşıt Pozisyon Etkisi (Disposition Effect)

Karşıt Pozisyon Etkisi ya da Yatkınlık Etkisi Karşıt pozisyon etkisi ya da yatkınlık etkisi (dispositon effect ); kâra geçen finansal pozisyonu erkenden elde çıkarma ama zararda olan pozisyonları tutmaya devam etme eğilimimizdir. Borsacı deyimiyle “-kâr cebe yakışır!” diyerek kazançlı pozisyonu erkenden kapatırken zarardaki pozisyonda “-zarar kes!” yapamamamız şeklinde ortaya çıkan zihinsel bir tuzak. Yatırımcı, kazançlarını …

Devamını Oku