Standart Sapma ve Varyans Sınıfımızda 30 öğrencinin girdiği ve 30 sorudan oluşan bir sınav yapılmış olsun. Öğrencilerin sınav sonucunda yaptıkları doğru soru sayıları aşağıda görebileceğiniz üzere birbirinden farklı. Sınavda 3 doğru yapan da var 30 doğru yapan da var. Sınıfın (doğru cevap) ortalamasına bakıyoruz 16.87 olmuş. (ortalama = tüm öğrencilerin doğru sayısının toplamı bölü öğrenci …
Ön Hazırlama Etkisi Nedir? İngilizce “Priming” kelimesi Türkçe’ye “çağrışım, ön hazırlama” olarak çevrilmiş. Priming effect ise yine Türkçe’ye “Ön Hazırlama Etkisi” olarak kazandırılmış bir kavram. Davranış bilimi ile ilişkili Kavram, bir uyarana maruz kalan beyinlerimizin bilinçsiz bir şekilde bağlantılar kurması; sonrasındaki hareketimizin-davranışımızın-tercihimizin de bundan etkilenmesini ifade ediyor. Ön hazırlama etkisi, literatürde ilk defa 1970 yılında …
Davranışsal kamu politikası, davranışsal ekonomi, davranış bilimleri, psikoloji ve nörobilimlere ait görüşleri kullanarak irrasyonel davranan, çeşitli ön yargı ve yanlılıklara sahip vatandaşların refahını artırmak için geliştirilen politikaları tanımlar.
İktisat kıt kaynaklarla sonsuz insan ihtiyaçlarının karşılanması için gerekli politikaları üretmeye çalışan bir bilim dalıdır. Peki kıt kaynaklar neler? Üretim faktörleri;emek,girişimci,sermaye,doğal kaynaklar bunlar en temel olanları. Bunun haricinde dünyada neredeyse hiçbir şey sonsuz miktarda bulunmadığı için kıt kaynak sayılır. Ama bunun karşısında iktisadi bireylerimizin sonsuz ihtiyaçları var. İktisadi bireylerimiz rasyonel,tam bilgiye sahip,geleceği öngören,nominal ile reel …
Tarihte ilk deneyin Daniel’in Oruç Deneyi olduğu, ilk deney yapan kişinin de İncil’de adı geçen Daniel peygamber olduğu düşünülmekte; Daniel’in kitabının da Hz. İsa’dan 167 ile 164 yıl önce yazıldığı varsayılmaktadır.1 Babil kralı Nebukadnezar, (Nebukadnezar adını Matrix filminde de duymuş olabilirsiniz. Morpheus’un gemisinin adı) Kudüs’e saldırıp savaşı kazandıktan sonra İsrail halkını da beraberinde Babil’e götürmüştür. Nebukadnezar …
“The life of bees is similar to people as a whole. They act modestly like people. Whatever is done in the cities is also made in the hive. There is a gown carrying a sword. Machines and workers who are not even us And even ships, armies, castles Science, shopping, craft This hive has it …
Rasyonel İrrasyonelliğin Tanımı Rasyonel irrasyonellik (Rational irrationality), seçmenin epistemik olarak mantıksız davranışının araçsal olarak rasyonel olabileceğini tanımlamaktadır. ABD’li iktisatçı Bryan Caplan; seçmenin bazı kuvvetli inanışlarını besleyen siyasi partiye, kendi cebine zarar verse de oy verebileceğini öne sürmektedir. Oy verenlerin geleneksel rasyonel seçim teorisine göre oy vermemesi de aslında rasyoneldir. Örneğin, A Partisi bütçe açığını kapamak için düşük …
Hata Yönetimi Teorisi Nedir? Hata Yönetimi Teorisi (İngilizce: Error Management Theory) bilişsel önyargıların, hatalı karar vermenin maliyetini minimize eden; evrimsel süreçte ortaya çıkan adaptif hatalar olduğunu öne süren hipotezdir. Teori insan evriminde bilişsel önyargıların neden ortaya çıktığını ve nasıl çalıştığını açıklamaya çalışır. Modern dünyada özellikle belirsizlik altında karar verirken bilişsel önyargılar birçok konuda hatalı karar …
Türkiye’nin siyasi arenada demokrasi ile tanışmasının üzerinden 100 yıla yakın bir süre geçmek üzere. Bu süre içerisinde birçok badire atlatan Türkiye’deki demokrasi serüveni için sınavlardan biri 16 Nisan 2017 tarihinde halk referandumu ile oylanacak. Herkesin ağzında da bir demokrasi lafı olmasına rağmen yaşanan olaylar ve gelişmeler yüzünden ortam sıkıntılı. Referandum süreci ise, yavaş yavaş siyasi …
Belirsizlikten Kaçınma ya da Belirsizlik Etkisi Belirsizlik Etkisi (Ambiguity Effect),eksik bilgili olduğumuz ya da sonuçları belirsiz olan durumlardan kaçınma; olasılıkları bilinen olayları, olası sonuçları belirsiz risklere tercih etme eğilimimizdir. İnsanlar belirsizlikten hoşlanmaz, riskini kesinlikle bildikleri şeyleri, riskini hesaplayamadıkları belirsiz şeylere tercih eder. Risk ve Belirsizlik birbiri yerine kullanılsa da iki farklı kavramdır. Riskli dendiğinde olayın …
Davranışsal Kamu Politikası Davranışsal kamu politikası, davranışsal ekonomi, davranış bilimleri, psikoloji ve nörobilimlere ait görüşleri kullanarak irrasyonel davranan, çeşitli ön yargı ve yanlılıklara sahip vatandaşların refahını artırmak için geliştirilen politikaları tanımlar. Davranışsal kamu politikası uygulayıcıları ufak manipülasyonlar, dürtmeler (nudges) sayesinde toplumun toplam refahını nasıl artırırız sorusuna yanıt ararlar. Son kırk yıl içinde insan davranışları üzerine …
Doğrulama Önyargısı ya da Onaylama Önyargısı Doğrulama Önyargısı ya da Teyit Önyargısı (Confirmation Bias): mevcut görüşlerimizi destekleyen bilgileri fark etme, daha fazla odaklanma, itibar etme; bize verilen bilgiyi mevcut inanışlarımıza göre değerlendirme eğilimimiz. Birçok bilgiyi işlememiz gereken zamanda, bilgileri düzenlemenin ve onlamaları işlemenin sınırlı da olsa verimli bir kısayoludur. Fakat diğer önyargılar, safsatalar ve sezgisel …