Dürtme (Nudge ) Kullanarak Geciken Vergileri Tahsil Etmek

Davranışsal kamu politikası, davranışsal ekonomi, davranış bilimleri, psikoloji ve nörobilimlere ait görüşleri kullanarak irrasyonel davranan, çeşitli ön yargı ve yanlılıklara sahip vatandaşların refahını artırmak için geliştirilen politikaları tanımlar.

Regresyon

Regresyon (Ortalamaya Gerileme) Nedir?

Bu yazıda ne var? Regreyon kelimesinin ve yönteminin tarihini anlatıyor. Regresyon (Ortalamaya Gerileme) Regresyon (İngilizce: Regression)  Türkçe’ye Bağlanım olarak çevrilmiş olsa da ekonometri/istatistik kitaplarında halen kelimenin Türkçe okunuşu olan regresyon kullanılıyor. TDK’ya göre Regression kelimesi Fransızca kökenli olup; “iki veya daha çok değişken arasında doğrusal bir ilişki olup olmadığının bulunması ve doğrusal ilişkinin bir doğrusal …

Devamını Oku

Emily ve Greg, Lakisha ve Jamal’dan daha mı istihdam edilebilir?

Emek Piyasasında Irkçılık Sorunu İstihdam Piyasasında yoğun tartışmaların yapıldığı ve gittikçe daha fazla araştırmaya konu olan başlıklardan biri de ırk, din, dil ve cinsiyet farklarına dayanan ayrımcılıktır. Bu çalışmada araştırmacılar, ABD’de siyahi ve beyaz insanlar arasında iş gücü piyasasında ayrımcılığın boyutunu ve belirleyicilerini araştırmışlar. Neden Amerika’da her beyaz insanın kazandığı bir dolara karşılık, siyahi bir …

Devamını Oku

Kötü Bir Fincan Çay: Modern İstatistiğin Doğuşu

Modern İstatistiğin Doğuşu | Ronald Fisher Sıradan bir iş günü matematikçi Ronald Fisher, meslektaşına bir fincan çay ikram etmek ister. Bunu yaparken bir tartışma başlatmak gibi bir niyeti de yoktur. Daha doğrusu çay ikram etmek isterken modern bilimin gelişmesine katkıda bulanacağını da bilemeyecektir. Ronald Fisher,  1920’li yıllarda Londra’nın Kuzeyinde yer alan tarım araştırmaları istasyonunda çalışan, …

Devamını Oku

Ön Hazırlama Etkisi Priming Nedir

Ön Hazırlama Etkisi (Priming Effect) Nedir?

Ön Hazırlama Etkisi Nedir? İngilizce “Priming” kelimesi Türkçe’ye “çağrışım, ön hazırlama” olarak çevrilmiş. Priming effect ise yine Türkçe’ye “Ön Hazırlama Etkisi” olarak kazandırılmış bir kavram. Davranış bilimi ile ilişkili Kavram, bir uyarana maruz kalan beyinlerimizin bilinçsiz bir şekilde bağlantılar kurması; sonrasındaki hareketimizin-davranışımızın-tercihimizin de bundan etkilenmesini ifade ediyor. Ön hazırlama etkisi, literatürde ilk defa 1970 yılında …

Devamını Oku

Ön Hazırlama (Priming) Etkisi Nedir?

İngilizce “Priming” kelimesi Türkçeye “çağrışım, ön hazırlama” olarak çevrilebilirken; Priming effect Türkçeye “Ön Hazırlama Etkisi” olarak çevrilebilecek rasyonel olmayı önleyen zihinsel süreçle ilgili bir durumdur. Ön hazırlama etkisi; bir uyarana maruz kalan beynin bilinçsiz bir şekilde bağlantılar kurması; kişinin sonrasındaki eyleminde-davranışında-tercihinde önden hazırlama sırasında verilen uyarandan etkilenmesini ifade etmektedir.

Hata Yönetim Teorisi - Error Management Theory

Hata Yönetimi Teorisi

Hata Yönetimi Teorisi Nedir? Hata Yönetimi Teorisi (İngilizce: Error Management Theory) bilişsel önyargıların, hatalı karar vermenin maliyetini minimize eden; evrimsel süreçte ortaya çıkan adaptif hatalar olduğunu öne süren hipotezdir. Teori insan evriminde bilişsel önyargıların neden ortaya çıktığını ve nasıl çalıştığını açıklamaya çalışır. Modern dünyada özellikle belirsizlik altında karar verirken bilişsel önyargılar birçok konuda hatalı karar …

Devamını Oku

Doğrulama Önyargısı - Confirmation Bias Nedir

Doğrulama Önyargısı

Doğrulama Önyargısı ya da Onaylama Önyargısı Doğrulama Önyargısı ya da Teyit Önyargısı (Confirmation Bias): mevcut görüşlerimizi destekleyen bilgileri fark etme, daha fazla odaklanma, itibar etme; bize verilen bilgiyi mevcut inanışlarımıza göre değerlendirme eğilimimiz. Birçok bilgiyi işlememiz gereken zamanda, bilgileri düzenlemenin ve onlamaları işlemenin sınırlı da olsa verimli bir kısayoludur. Fakat diğer önyargılar, safsatalar ve sezgisel …

Devamını Oku

İktisat-İşletme Bölümlerinde Deney Yapmayı Neden Öğretmeli?

Deneysel Devrim “Akademik araştırma için ezoterik bir araç olarak tarihsel rolünden çarpıcı bir şekilde ayrılan randomize kontrollü deneme, artık ana akım haline geldi.” Michael Luca and Max H. Bazerman Bilimsel yönteme uymak ve deney yapmak geleneksel olarak bilim insanlarının alanı olmuştur. Fakat günümüzde farklı endüstrilerdeki yöneticiler de daha fazla bilgiye dayanarak karar alabilmek için  deneycilik …

Devamını Oku

Belirsizlik Etkisi

Belirsizlik Etkisi | Ambiguity Effect

Belirsizlikten Kaçınma ya da Belirsizlik Etkisi Belirsizlik Etkisi (Ambiguity Effect),eksik bilgili olduğumuz ya da sonuçları belirsiz olan durumlardan kaçınma; olasılıkları bilinen olayları, olası sonuçları belirsiz risklere tercih etme eğilimimizdir. İnsanlar belirsizlikten hoşlanmaz, riskini kesinlikle bildikleri şeyleri, riskini hesaplayamadıkları belirsiz şeylere tercih eder. Risk ve Belirsizlik birbiri yerine kullanılsa da iki farklı kavramdır. Riskli dendiğinde olayın …

Devamını Oku

Statuko Önyargısı - Status Quo Bias

Statüko Önyargısı (Status Quo Bias)

Statüko Önyargısı ya da Statüko Yanlılığı Statüko Önyargısı (Status Quo Bias): bir konuda mevcut duruma devam etme, hiçbir şey yapmayarak daha önceki kararımızı sürdürme, değişime direnme eğilimimizi ifade eden bilişsel yanılgıdır. Alternatif seçenekler daha iyi olsa, kararın hayatımızda önemi büyük olsa da insanlar mevcut kararlarına bağlı kalma eğilimindedir. Statüko yanlılığı değişimin getirebileceği riskleri azaltırken, değişimin …

Devamını Oku

Bir garip demokrasi sınavı

Türkiye’nin siyasi arenada demokrasi ile tanışmasının üzerinden 100 yıla yakın bir süre geçmek üzere. Bu süre içerisinde birçok badire atlatan Türkiye’deki demokrasi serüveni için sınavlardan biri 16 Nisan 2017 tarihinde halk referandumu ile oylanacak. Herkesin ağzında da bir demokrasi lafı olmasına rağmen yaşanan olaylar ve gelişmeler yüzünden ortam sıkıntılı. Referandum süreci ise, yavaş yavaş siyasi …

Devamını Oku