Neden bir fikir popülerleştikçe onu destekleme ihtimalimiz artıyor? Sürü Davranışı veya Sürü Önyargısı Sürü Davranışı, Sürü Önyargısı ya da Sürü Mentalitesi (Eng: Herding Bias or Herding Behavior): Kendi inançlarımızı, yargılarımızı göz ardı ederek bir gruptaki çoğunluğun inançlarını, davranışlarını veya tutumlarını benimseme eğilimimizdir. Kripto paradan anlamayan birinin sırf arkadaşları, kripto para alıyor diye bilmediği kripto para …
İlk psikoloji labarotuvarı ve ilk psikoloji kitabı wundt tarafından yazılmış. İnsanlara kırmızı ışık gördüklerinde butona basın yeşil gördüğünde basın demiş. Kırmızı gördüğünde 0.2 saniye de basarken yeşil gördüğünde 0.29 saniyede düğmeye basılmış. Sonuç olarak 0.09 saniye karar verme süresi olarak hesaplanmış. 1950-1970 arası zihnin gözlenemeyeceği iddia edilmiş. Fakat 80’li yıllar ve sonrasında Bilişsel Devrim ileStimulMindDavranış …
Hata Yönetimi Teorisi Nedir? Hata Yönetimi Teorisi (İngilizce: Error Management Theory) bilişsel önyargıların, hatalı karar vermenin maliyetini minimize eden; evrimsel süreçte ortaya çıkan adaptif hatalar olduğunu öne süren hipotezdir. Teori insan evriminde bilişsel önyargıların neden ortaya çıktığını ve nasıl çalıştığını açıklamaya çalışır. Modern dünyada özellikle belirsizlik altında karar verirken bilişsel önyargılar birçok konuda hatalı karar …
Meta: bir bedel biçilerek pazara çıkartılan, pazarlanan, pazarlık konusu edilen. Mal. (wikipedia) İlkel avcı-toplayıcı toplumlarda iş bölümü kadına toplum içerisinde büyük sorumluluk yüklemekteydi. Daha önce erkeğin avlanmaya gittiğinde kadının çocukların korunmasında aldığı görev ve doğurganlık (yaratma süreci) onu kutsal hale getirmişti. Tarım devrimi ile beraber yerleşik düzene geçilmiştir. Tarım devrimi ile beraber artık kadının çocukları …
Öncelik Etkisi Öncelik Etkisi (Primacy Effect); karşılaştığımız ilk bilgi/deneyimi daha sonraki bilgi/deneyimlere göre daha iyi hatırlama eğilimimizdir. İnsanlara bir alışveriş listesini gösterip aklında tutmasını isterseniz listenin ilk başında yazılı olan şeyi hatırlama ihtimali daha yüksektir. Bir tartışma programını izledikten sonra tartışmada ilk söz alan kişinin söylediklerini hatırlama ihtimaliniz sonraki kişilerin söylediklerinden daha fazladır. Bir alışveriş …
Belirsizlikten Kaçınma ya da Belirsizlik Etkisi Belirsizlik Etkisi (Ambiguity Effect),eksik bilgili olduğumuz ya da sonuçları belirsiz olan durumlardan kaçınma; olasılıkları bilinen olayları, olası sonuçları belirsiz risklere tercih etme eğilimimizdir. İnsanlar belirsizlikten hoşlanmaz, riskini kesinlikle bildikleri şeyleri, riskini hesaplayamadıkları belirsiz şeylere tercih eder. Risk ve Belirsizlik birbiri yerine kullanılsa da iki farklı kavramdır. Riskli dendiğinde olayın …
Standart Sapma ve Varyans Sınıfımızda 30 öğrencinin girdiği ve 30 sorudan oluşan bir sınav yapılmış olsun. Öğrencilerin sınav sonucunda yaptıkları doğru soru sayıları aşağıda görebileceğiniz üzere birbirinden farklı. Sınavda 3 doğru yapan da var 30 doğru yapan da var. Sınıfın (doğru cevap) ortalamasına bakıyoruz 16.87 olmuş. (ortalama = tüm öğrencilerin doğru sayısının toplamı bölü öğrenci …
Konunun veriliş şekli önemlidir. Çünkü beynimizin çalışma prensibi bağlamdan(context) bağımsız değildir. Bununla ilgili deneyler mevcut. İnsanlar hesaplanabilir olaylarda soru sorulduğunda hesaplamak yerine günlük hayatlarındaki durumları kullanarak cevap verir (yanlış olma ihtimali yüksek) İnsanlara 30 kişilik bir grupta aynı gün doğmuş olabilme ihtimalleri sorulmuş. İnsanların çoğu bu ihtimalin yüzde 10 olduğunu söylemiş. Buna rağmen doğru cevap …
İktisat kıt kaynaklarla sonsuz insan ihtiyaçlarının karşılanması için gerekli politikaları üretmeye çalışan bir bilim dalıdır. Peki kıt kaynaklar neler? Üretim faktörleri;emek,girişimci,sermaye,doğal kaynaklar bunlar en temel olanları. Bunun haricinde dünyada neredeyse hiçbir şey sonsuz miktarda bulunmadığı için kıt kaynak sayılır. Ama bunun karşısında iktisadi bireylerimizin sonsuz ihtiyaçları var. İktisadi bireylerimiz rasyonel,tam bilgiye sahip,geleceği öngören,nominal ile reel …
Statüko Önyargısı ya da Statüko Yanlılığı Statüko Önyargısı (Status Quo Bias): bir konuda mevcut duruma devam etme, hiçbir şey yapmayarak daha önceki kararımızı sürdürme, değişime direnme eğilimimizi ifade eden bilişsel yanılgıdır. Alternatif seçenekler daha iyi olsa, kararın hayatımızda önemi büyük olsa da insanlar mevcut kararlarına bağlı kalma eğilimindedir. Statüko yanlılığı değişimin getirebileceği riskleri azaltırken, değişimin …