Ön Hazırlama Etkisi Priming Nedir

Ön Hazırlama Etkisi (Priming Effect) Nedir?

Ön Hazırlama Etkisi Nedir? İngilizce “Priming” kelimesi Türkçe’ye “çağrışım, ön hazırlama” olarak çevrilmiş. Priming effect ise yine Türkçe’ye “Ön Hazırlama Etkisi” olarak kazandırılmış bir kavram. Davranış bilimi ile ilişkili Kavram, bir uyarana maruz kalan beyinlerimizin bilinçsiz bir şekilde bağlantılar kurması; sonrasındaki hareketimizin-davranışımızın-tercihimizin de bundan etkilenmesini ifade ediyor. Ön hazırlama etkisi, literatürde ilk defa 1970 yılında …

Devamını Oku

Regresyon

Regresyon (Ortalamaya Gerileme) Nedir?

Bu yazıda ne var? Regreyon kelimesinin ve yönteminin tarihini anlatıyor. Regresyon (Ortalamaya Gerileme) Regresyon (İngilizce: Regression)  Türkçe’ye Bağlanım olarak çevrilmiş olsa da ekonometri/istatistik kitaplarında halen kelimenin Türkçe okunuşu olan regresyon kullanılıyor. TDK’ya göre Regression kelimesi Fransızca kökenli olup; “iki veya daha çok değişken arasında doğrusal bir ilişki olup olmadığının bulunması ve doğrusal ilişkinin bir doğrusal …

Devamını Oku

Belirsizlik Etkisi

Belirsizlik Etkisi | Ambiguity Effect

Belirsizlikten Kaçınma ya da Belirsizlik Etkisi Belirsizlik Etkisi (Ambiguity Effect),eksik bilgili olduğumuz ya da sonuçları belirsiz olan durumlardan kaçınma; olasılıkları bilinen olayları, olası sonuçları belirsiz risklere tercih etme eğilimimizdir. İnsanlar belirsizlikten hoşlanmaz, riskini kesinlikle bildikleri şeyleri, riskini hesaplayamadıkları belirsiz şeylere tercih eder. Risk ve Belirsizlik birbiri yerine kullanılsa da iki farklı kavramdır. Riskli dendiğinde olayın …

Devamını Oku

Karıncaların Masalı ve Evrimsel İktisat

“The life of bees is similar to people as a whole. They act modestly like people. Whatever is done in the cities is also made in the hive. There is a gown carrying a sword. Machines and workers who are not even us And even ships, armies, castles Science, shopping, craft This hive has it …

Devamını Oku

Deneylerde Online Katılımcı Kullanma

Sosyal Bilim Deneylerinde Online Katılımcı Sosyal bilimlerde yapılan çalışma sayısı arttıkça; bilim insanlarının daha fazla çalışma gerçekleştirebilmesi için gerekli hizmetlerin de sayısı artıyor. Özellikle deneysel çalışmalar yürütmek isteyen bilim insanları için deneylerini yapabilecekleri birkaç hizmeti sizler için derledim. Bu listedekiler sadece online ortamda anket dolduranların haricinde deneysel tasarımlar yapıp katılımcalara ödemeler yaptığınız ortamlar. Bunun yanı …

Devamını Oku

Sürü Davranışı, Sürü Mentalitesiz - Sürü psikolojisi

Sürü Davranışı (Herd Behaviour)

Neden bir fikir popülerleştikçe onu destekleme ihtimalimiz artıyor? Sürü Davranışı veya Sürü Önyargısı Sürü Davranışı, Sürü Önyargısı ya da Sürü Mentalitesi (Eng: Herding Bias or Herding Behavior): Kendi inançlarımızı, yargılarımızı göz ardı ederek bir gruptaki çoğunluğun inançlarını, davranışlarını veya tutumlarını benimseme eğilimimizdir. Kripto paradan anlamayan birinin sırf arkadaşları, kripto para alıyor diye bilmediği kripto para …

Devamını Oku

Karşıt Pozisyon Etkisi (Disposition Effect)

Karşıt Pozisyon Etkisi ya da Yatkınlık Etkisi Karşıt pozisyon etkisi ya da yatkınlık etkisi (dispositon effect ); kâra geçen finansal pozisyonu erkenden elde çıkarma ama zararda olan pozisyonları tutmaya devam etme eğilimimizdir. Borsacı deyimiyle “-kâr cebe yakışır!” diyerek kazançlı pozisyonu erkenden kapatırken zarardaki pozisyonda “-zarar kes!” yapamamamız şeklinde ortaya çıkan zihinsel bir tuzak. Yatırımcı, kazançlarını …

Devamını Oku

Rasyonel İrrasyonellik Nedir?

Rasyonel İrrasyonelliğin Tanımı Rasyonel irrasyonellik (Rational irrationality), seçmenin epistemik olarak mantıksız davranışının araçsal olarak rasyonel olabileceğini tanımlamaktadır. ABD’li iktisatçı Bryan Caplan; seçmenin bazı kuvvetli inanışlarını besleyen siyasi partiye, kendi cebine zarar verse de oy verebileceğini öne sürmektedir. Oy verenlerin geleneksel rasyonel seçim teorisine göre oy vermemesi de aslında rasyoneldir. Örneğin, A Partisi bütçe açığını kapamak için düşük …

Devamını Oku

Standart Sapma ve Varyans Nedir?

Standart Sapma ve Varyans Sınıfımızda 30 öğrencinin girdiği ve 30 sorudan oluşan bir sınav yapılmış olsun. Öğrencilerin sınav sonucunda yaptıkları doğru soru sayıları aşağıda görebileceğiniz üzere birbirinden farklı. Sınavda 3 doğru yapan da var 30 doğru yapan da var. Sınıfın (doğru cevap) ortalamasına bakıyoruz 16.87 olmuş. (ortalama = tüm öğrencilerin doğru sayısının toplamı bölü öğrenci …

Devamını Oku

Psikolojiye Giriş – Ders 2

İlk psikoloji labarotuvarı ve ilk psikoloji kitabı wundt tarafından yazılmış. İnsanlara kırmızı ışık gördüklerinde butona basın yeşil gördüğünde basın demiş. Kırmızı gördüğünde 0.2 saniye de basarken yeşil gördüğünde 0.29 saniyede düğmeye basılmış. Sonuç olarak 0.09 saniye karar verme süresi olarak hesaplanmış. 1950-1970 arası zihnin gözlenemeyeceği iddia edilmiş. Fakat 80’li yıllar ve sonrasında Bilişsel Devrim ileStimulMindDavranış …

Devamını Oku